Keçmiş Suriya diktatoru Bəşər Əsəd ölüm cəzasına məhkum edilib

Suriya məhkəməsi ölkənin devrilmiş diktatoru Bəşər Əsədi ölkədəki vətəndaş müharibəsi zamanı müharibə cinayətləri və insanlığa qarşı cinayətlər törətməkdə təqsirli bilərək qiyabi qaydada ölüm cəzasına məhkum edib.

"PostMedia" xəbər verir ki, bu, 2024-cü ilin dekabrında rejimi devrildikdən sonra ailəsi ilə birlikdə Dəməşqdən Rusiyanın paytaxtı Moskvaya qaçan Əsəd barəsində çıxarılan ilk məhkumluq hökmüdür. Bununla da onun ailəsinin ölkədə yarım əsrdən çox davam edən hakimiyyəti başa çatıb.

Əsədin əmisi oğlu və Suriyanın cənubundakı Dəraa vilayətində keçmiş siyasi təhlükəsizlik idarəsinin rəhbəri Atef Nəcib də ölüm cəzasına məhkum edilib. O, məhkəmə zalında zolaqlı həbsxana geyimində qəfəsin içində olub və hakim hökmü oxuyarkən orada dayanıb.

Dəraa şəhəri Əsəd rejiminə qarşı üsyanın başladığı yer kimi tanınır.

2011-ci ilin martında hökumət əleyhinə qrafiti yazmaqda ittiham olunan bir qrup yeniyetmənin saxlanılması və işgəncələrə məruz qalması ilə bağlı iddialar şəhərdə etirazlara səbəb olub. Təhlükəsizlik qüvvələri etirazları zorakılıqla yatırmağa çalışıb.

Bu cavab ölkə üzrə etirazların yayılmasına və nəticədə vətəndaş müharibəsinə çevrilməsinə səbəb olub. Müharibə zamanı yüz minlərlə insan həlak olub.

50 ildən çox ölkəni idarə edən Əsəd rejimi ilə əlaqəli məmurların məhkəmə proseslərinə Suriyanın keçid hökuməti bu ilin əvvəlində başlayıb.

Nəcib məhkəmə qarşısına çıxarılan yüksək vəzifəli keçmiş məmurlardan biridir.

O, qətl, “15 yaşına çatmamış uşaqların qəsdən öldürülməsi” və “ölümlə nəticələnən işgəncə” də daxil olmaqla bir sıra cinayətlərdə təqsirli bilinib.

Məhkəmə həmçinin keçmiş hərbi və təhlükəsizlik rəsmilərindən altı nəfəri qiyabi qaydada ölüm cəzasına məhkum edib. Onların arasında Bəşər Əsədin kiçik qardaşı Mahir Əsəd də var. O, ordunun elit 4-cü diviziyasına rəhbərlik edib və rejim devrildikdən sonra Moskvaya qaçıb.

Təqsirli bilinən digər şəxslər arasında keçmiş müdafiə naziri Fəhd əl-Freic də var.

Hökm elan edildikdən sonra məhkəmə binasının qarşısında yüzlərlə insan, o cümlədən müxtəlif yaş qruplarından olan şəxslər, rejim tərəfindən öldürülmüş yaxınlarının şəkillərini əllərində tutaraq toplaşıb.

İzdiham alqışlayıb və şüarlar səsləndirib, avtomobillər isə siqnallar verərək küçələrdən keçib.

Bir qrup kişi insanlara bayraqlar paylayıb.

“Sevincimi ifadə etmək mümkün deyil”, – deyə bir kişi atasının fotosunu qaldıraraq BBC-yə bildirib. “İnşallah Bəşər Əsədi və onun bütün əlaltılarını dar ağacında görəcəyik”.

Başqa bir qadın isə bildirib ki, hər kəs “qələbə və azadlıq” hisslərinin qarışığını yaşayır.

“Qurbanların səsi nəhayət eşidildi. Ədalət bərpa olundu!” – deyə o bildirib.

İş üzrə prokurorlardan biri olan Nüha əl-Məsri 2011-ci ilin martında Dəraada baş vermiş repressiya və Əl-Omari meydanındakı qətliam zamanı qardaşını itirib.

“Qanımızı tökən, cinayətlər törədən, hüquqlarımızı pozan, bizi öldürən və işgəncələrə məruz qoyanların hamısına görə hüquqlarımızın heç olmasa kiçik bir hissəsini geri almaq üçün 15 il gözləmişik”, – Məsri BBC-yə deyib.

“Bizim tələbimiz budur ki, məhkəmələr bununla bitməsin... Yeni Suriyada bu gündən etibarən cəzasızlıq olmayacaq”.

Bəşər və Mahir Əsədin Moskvadan ekstradisiyasının təmin edilməsinin Suriyanın yeni hakimiyyət orqanları üçün mümkün olub-olmayacağı hələlik məlum deyil.

Bu, Suriyanın yeni rəhbərliyinin Bəşər Əsədə qarşı atdığı ilk addım deyil.