Alimlər buğdanın məhsuldarlığını artırmağın üsulunu tapıblar

Sankt-Peterburq Dövlət Universitetinin kimyaçıları elmi müəssisələrin əməkdaşları ilə birlikdə ətraf mühit üçün təhlükəsiz yeni toxum mühafizəsi üsulu hazırlayıblar. Təklif olunan texnologiya bitki xəstəlikləri riskini azaltmağa və kənd təsərrüfatı bitkilərinin məhsuldarlığını artırmağa imkan verəcək.

Bu gün kənd təsərrüfatının ekoloji istiqamətinə, xüsusilə torpağın kimyəvi yükünü azaltmağa və pestisidlərdən istifadənin həcmini aşağı salmağa imkan verən üsullara böyük diqqət yetirilir. Bitkilərin böyüməsini stimullaşdıran və onları qoruyan bioloji vasitələrdən istifadə aqrar-sənaye sahəsində elmi işləmələr üçün yeni imkanlar yaradır.

"PostMedia" xəbər verir ki, bu barədə "Elmi Rusiya" məlumat yayıb.

Yeni təhlükəsiz birləşmələr meydana çıxır ki, bunlar bitkilərin məhsuldarlığını artırmaqla yanaşı, məhsul itkilərini minimuma endirərək ekoloji təmiz məhsul əldə etməyə imkan verir.

Xitozan əsaslı polimer örtüklərin effektivliyini artırmaq üçün Sankt-Peterburq Dövlət Universitetinin alimləri toxumların səpindən əvvəl xitozan və qlioksal vasitəsilə işlənməsi üsulunu təklif ediblər. Kənd təsərrüfatında qlioksaldan torpağı və bitkiləri zərərvericilərdən və təhlükəli xəstəliklərdən qorumaq üçün antibakterial vasitə kimi istifadə olunur.

Xitozan isə xitindən əldə edilən təbii maddədir. Ətraf mühit üçün təhlükəsiz olan bu polimerlə toxumların kapsullaşdırılması onların səpin xüsusiyyətlərini yaxşılaşdırmağa və cücərməni stimullaşdırmağa imkan verir. Lakin maddənin həllolma qabiliyyəti onun tətbiq müddətini məhdudlaşdırır.

Təcrübələr yumşaq buğda toxumları üzərində aparılıb. Bunun səbəbi Rusiyanın Şimal-Qərb bölgəsinin mürəkkəb iqlim şəraitində bu bitkinin davamlılığının artırılmasının xüsusi əhəmiyyət daşımasıdır.

Toxumlar iki təklif olunan üsulla işlənib. Birinci halda polimer və qlioksaldan ardıcıl şəkildə istifadə olunub, ikinci halda isə toxumlar əvvəlcədən hazırlanmış reagent qarışığına yerləşdirilib. Daha sonra polimer örtük yüksək temperatur şəraitində istilik emalına məruz qoyulub. Nəticədə tərkibində az miqdarda qlioksal olan, xitozan əsaslı kimyəvi çarpaz bağlı polimer şəbəkə əldə edilib.

"Sankt-Peterburq Dövlət Universitetinin Tibb kimyası kafedrasının professoru Maya Uspenskaya bildirib ki, buğdanın məhsuldarlıq göstəricilərinin təhlili zamanı bitkilərin fitometrik və fitopatoloji xüsusiyyətlərini əks etdirən göstəricilər kompleksi tətbiq edilib.

Onun sözlərinə görə, məhsuldar kollanma və sünbüldəki dənlərin kütləsi barədə məlumatlar əsasında bir nümunənin məhsuldarlığı hesablanıb və məhz bu göstərici buğdanın potensial məhsuldarlığının müəyyənləşdirilməsi üçün əsas götürülüb.

Sonrakı mərhələdə Sankt-Peterburq Dövlət Universitetinin alimləri buğda toxumlarının səpindən əvvəl hazırlanmasının ən effektiv üsulunu müəyyənləşdiriblər. Bu üsulda toxumlar əvvəlcə xitozan məhluluna yerləşdirilir, qurudulur və daha sonra qlioksalın sulu məhlulu ilə əlavə olaraq işlənir.

Bu üsul məhsuldarlığın 1,5 dəfədən çox artmasına və təhlükəli xəstəliklərin inkişaf riskinin azalmasına imkan verir.

Sankt-Peterburq Dövlət Universitetinin Lazer kimyası və lazer materialşünaslığı kafedrasının dosenti Mariya Fokina bildirib ki, hazırda bu, ilk nəticələrini göstərmiş laboratoriya texnologiyasıdır.

Onun sözlərinə görə, sənaye miqyasında tətbiq üçün texnologiyanın genişləndirilməsi istiqamətində əlavə araşdırmalar aparılmalıdır. Fokina hesab edir ki, hazırlanmış örtük effektivliyi və təhlükəsizliyi sayəsində gələcəkdə praktik tətbiq sahəsi tapa bilər.