Gündə 2–3 fincan qəhvə demensiya riskinin azalması ilə əlaqələndirilir

ABŞ-də yetkinlər arasında aparılan uzunmüddətli tədqiqat kofeinli qəhvənin müntəzəm içilməsinin demensiya riskinin xeyli aşağı olması və yaşa görə daha yaxşı koqnitiv sağlamlıqla əlaqəli olduğunu göstərib.

"PostMedia" Amerika Fiziologiya Cəmiyyətinə istinadən xəbər verir ki, kofeinli qəhvəni çox içən yetkinlərdə demensiya onu nadir hallarda içənlərə və ya heç içməyənlərə nisbətən xeyli az təsadüf edilib.

Nəticələr 43 ilədək davam edən izləmə dövrünə əsaslanır. Ən güclü əlaqə gündə iki-üç fincan kofeinli qəhvə içən insanlarda müşahidə olunub.

Kofeinli qəhvəni daha çox içən ABŞ yetkinləri arasında hər 100 min nəfərə düşən demensiya hallarının sayı ildə 141 olub. Kofeinli qəhvəni nadir hallarda içən və ya heç içməyənlərdə bu göstərici 330 olub.

Demensiya yaddaşa, düşünməyə, mühakimə yürütməyə və gündəlik fəaliyyətləri yerinə yetirmək qabiliyyətinə tədricən mane olan vəziyyətlərin ümumi adıdır. Onun ən geniş yayılmış səbəbi Alsheimer xəstəliyidir.

Təsir yalnız diaqnoz qoyulmuş demensiya ilə məhdudlaşmayıb. Kofeinli qəhvəni daha çox içən iştirakçılar yaddaşlarının və ya düşünmə qabiliyyətlərinin zəiflədiyini daha az bildiriblər.

Belə ki, kofeinli qəhvəni çox içənlərin 7,8 %-i subyektiv koqnitiv zəifləmədən şikayət edib. Nadir hallarda içən və ya heç içməyənlərdə bu göstərici 9,5 % olub. Subyektiv koqnitiv zəifləmə insanın yaddaşında və ya düşüncəsində özünün hiss etdiyi, lakin rəsmi testlə mütləq təsdiqlənməyən dəyişikliklərdir.

Tədqiqatçılar qeyd ediblər ki, qəhvə ilə beyin sağlamlığı arasındakı əlaqə iştirakçıların demensiyaya genetik meylindən asılı olmayaraq müşahidə edilib. Bununla belə, daha çox içmək daha yaxşı nəticə demək deyil: ən güclü əlaqənin müşahidə olunduğu həddən artıq qəbul əlavə qoruyucu təsir göstərməyib.

Çay da daha yaxşı koqnitiv göstəricilərlə və demensiya riskinin aşağı olması ilə əlaqələndirilib. Çayda ən güclü əlaqə gündə bir-iki fincan içən iştirakçılarda qeydə alınıb. Tədqiqatda kofeinli və kofeinsiz çay bir-birindən ayrılmadığı üçün bu əlaqədə kofeinin rolunu müəyyənləşdirmək mümkün olmayıb.

Kofeinsiz qəhvə isə eyni nəticələri göstərməyib. Bu, kofeinin əlaqəni izah edə biləcəyi ehtimalını araşdırmağa dəyər edir, lakin onun səbəb olduğunu sübut etmir.

Tədqiqatçılar vurğulayırlar ki, nəticələr səbəb-nəticə əlaqəsini deyil, yalnız assosiasiyanı göstərir. Qəhvə içənlərlə içməyənlər arasındakı digər fərqlər də nəticələrə təsir göstərə bilər. Qəhvənin demensiyanın qarşısını birbaşa alıb-almadığını müəyyən etmək üçün əlavə tədqiqatlar lazımdır.

Mütəxəssislər xroniki xəstəliyi olanlara və ya qəhvə qəbuluna məhdudiyyət qoyulmuş insanlara qidalanma vərdişlərini dəyişməzdən əvvəl həkimlə məsləhətləşməyi tövsiyə edir.