Çay damar xəstəliyi riskini azalda bilər, amma çox isti içmək əks təsir göstərə bilər

Çində 485 934 yetkin üzərində aparılan genişmiqyaslı tədqiqat göstərib ki, mütəmadi çay içənlərdə bir sıra damar xəstəliyi riski çay içməyənlərlə müqayisədə daha aşağıdır.

"PostMedia" "ScienceDaily"yə istinadən xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri "Journal of Internal Medicine" jurnalında dərc olunub. İştirakçılar üçün median izləmə müddəti 9,05 il olub, bu dövrdə damar xəstəliyinin 14 863 halı qeydə alınıb.

Tədqiqatda ürək-damar xəstəlikləri, beyin damarlarının xəstəlikləri, ağciyər ürəyi (ağciyər və ya onun damarları ilə bağlı problemlərin ürəyə yük salması) və periferik arteriya xəstəliyi (ayaqlara qan aparan arteriyaların daralması və ya tutulması) nəzərdən keçirilib. Bu xəstəliklər orqanizmin müxtəlif hissələrinə təsir etsə də, hamısı qan dövranını pozur.

Mütəmadi çay içmək ümumi damar xəstəliyi riskinin 11% azalması ilə əlaqələndirilib. Həftədə ən azı bir dəfə çay içənlər arasında ən aşağı risk gündə təxminən altı-səkkiz fincan çay içənlərdə müşahidə olunub.

Bu, o demək deyil ki, çox çay içmək xəstəliyin qarşısını birbaşa alır və ya hər kəs bu qədər çay içməlidir. Tədqiqat müşahidə xarakterli olduğuna görə çay ilə sağlamlıq göstəriciləri arasında əlaqəni aşkarlayıb, lakin fərqlərə məhz çayın səbəb olduğunu sübut edə bilməz.

Qara çay yaşıl çaya nisbətən azalmış damar xəstəliyi riski ilə daha ardıcıl əlaqə göstərib. Hər iki çay Camellia sinensis bitkisindən hazırlansa da, emal üsulları fərqlidir: qara çay geniş oksidləşməyə məruz qalır, yaşıl çayda isə oksidləşmə məhdudlaşdırılır. Çayda tərkibində antioksidant xüsusiyyətlərinə görə elmi maraq doğuran polifenollar var, lakin tədqiqat qara və yaşıl çay arasındakı fərqi bu maddələrin izah edib-etmədiyini müəyyən etməyib.

Orta qüvvəli çay içənlərdə damar xəstəliyi riski ən aşağı olub. Yəni daha dəmli çay daha çox fayda ilə əlaqələndirilməyib.

Ən gözlənilməz nəticə çayın temperaturu ilə bağlıdır. "Yandırıcı dərəcədə isti" kimi təsvir olunan çayı içmək artmış riskə bağlanıb. Tədqiqat bu əlaqənin bioloji mexanizmini müəyyən etməyib və çayın hansı temperaturdan etibarən zərərli olduğunu göstərməyib. Buna görə nəticələri isti çayın damar xəstəliyinə birbaşa səbəb olduğunun sübutu kimi qəbul etmək olmaz.

Tədqiqatçılar çay istehlakını siqaret və fiziki fəaliyyət kimi digər həyat tərzi amilləri ilə də müqayisə ediblər. Mütəmadi çay içən, hazırda siqaret çəkməyən və fiziki fəallığı yüksək olan insanlarda damar xəstəliyi riski ən aşağı olub.

"Birgə təhlillər göstərdi ki, çay istehlakı, siqaret statusu və fiziki fəaliyyət ümumilikdə damar riski ilə əlaqəlidir. Mütəmadi çay içmək, hazırda siqaret çəkməmək və yüksək fiziki fəaliyyətin əlverişli birləşməsi ən aşağı risklə bağlıdır", — deyə tədqiqatın müəllifləri yazıblar.

Nəticələr ayrıca bir qida və ya içkiyə deyil, ümumi həyat tərzinə diqqət yetirməyin vacibliyini göstərir. Çay içmək daha geniş sağlam vərdişlər toplusunun yalnız bir hissəsi ola bilər.

Mütəxəssislər xroniki xəstəliyi olanlara qidalanma vərdişlərini dəyişməzdən əvvəl həkimlə məsləhətləşməyi tövsiyə edir.

Foto: ScienceDaily