Aclıqla mübarizəyə qarşı dörd addım: planetin qida çatışmazlığından xilas edilməsi üçün strategiya təklif edilib

Qlobal ərzaq sisteminin dayanıqlığı ilə bağlı artan narahatlıqlar fonunda yayımlanan bir araşdırma, qlobal təchizat zəncirlərində ciddi pozulma və ya tam çökmə baş verəcəyi halda milyonlarla insana təsir edə biləcək genişmiqyaslı aclıq riskinə diqqəti çəkir.

"PostMedia" xəbər verir ki, belə bir yazı "The Conversation" nəşri dərc edib.

Eyni zamanda müəlliflər vurğulayırlar ki, belə bir ssenari qaçılmaz deyil və bir sıra konkret tədbirlərin həyata keçirilməsi ilə yumşaldıla bilər.

Alimlər qeyd edirlər ki, müasir ərzaq sistemi beynəlxalq ticarətdən, dar logistika marşrutlarından və mərkəzləşdirilmiş istehsal düyünlərindən son dərəcə asılıdır. Bu isə onu iqlim fəlakətlərindən və geosiyasi böhranlardan tutmuş enerji və nəqliyyat pozuntularına qədər xarici şoklara qarşı həssas edir. Belə şəraitdə yerli pozuntular sürətlə qlobal ərzaq çatışmazlığına və qiymətlərin kəskin artmasına çevrilə bilər.

Riskləri azaltmaq üçün praktik addımlar arasında araşdırma dörd əsas istiqamət təklif edir. Birincisi, tədarük mənbələrinin və idxal marşrutlarının diversifikasiyasıdır ki, bu da ayrı-ayrı ölkələrdən və yollarından asılılığı azaldır. İkincisi, yerli və regional ərzaq istehsalının genişləndirilməsidir ki, bu da logistika zəncirlərini qısaldır və təchizat sabitliyini artırır. Üçüncüsü, qida ehtiyatlarının strateji şəkildə yaradılması və gücləndirilməsidir ki, bu da qısa müddətli pozuntuları kompensasiya edə bilər. Dördüncüsü isə beynəlxalq koordinasiya mexanizmlərinin inkişafıdır ki, bu da ölkələrə böhranlar zamanı resursları sürətlə dəyişmək və panik ixrac məhdudiyyətlərinin qarşısını almaq imkanı verir.

Müəlliflər həmçinin anbarlama və paylama üzrə dayanıqlı infrastruktur investisiyalarının, eləcə də məhdud sayda düyünlərdən asılı olmayan daha çevik logistika sistemlərinin vacibliyini vurğulayırlar. Onların qiymətləndirməsinə görə, qlobal təchizat zəncirlərində məhz “dar boğazlar” bütün sistemin həssaslığını müəyyən edən kritik amildir.

Araşdırmanın nəticəsi budur ki, bu tədbirlərin birgə tətbiqi ilə qlobal ərzaq sistemi şoklara qarşı xeyli daha dayanıqlı ola bilər və böyük miqyaslı aclıq riski ciddi qlobal böhranlar şəraitində belə əhəmiyyətli dərəcədə azala bilər.