Niyə intim münasibəti zamanla proqnozlaşdırmaq olur? Alimlər ehtirasın biologiyasını izah edirlər

Hətta ən sadiq cütlüklərdə belə zaman keçdikcə ehtirasın azalması müşahidə olunur və alimlər bunun əsas səbəbini biologiyada görürlər. Hormonlar, “Külic effekti” və stress seksual istəyə birbaşa təsir edir. Lakin emosional yaxınlıq və qarşılıqlı diqqət münasibətlərdə alovu qorumağa kömək edə bilər.

Sevginin ilk mərhələlərində testosteron, estrogen və dopamin kimi hormonlar partnyora qarşı güclü “zövq” hissi yaradır. Adrenalin “qarında kəpənəklər” effekti verir, serotonin diqqət və təriflərdən alınan məmnunluğu artırır, feniletilamin (PEA) isə demək olar ki, “sevgi dərmanı” kimi təsir göstərir.

Lakin zaman keçdikcə emosional intensivlik azalır. Beyin partnyora öyrəşir və stimullar daha proqnozlaşdırıla bilən olur. Bu, məşhur "Külic effekti" ilə izah edilir və bu hal həm heyvanlarda, həm də insanlarda müşahidə olunur. Bioloq Liat Yakir izah edir ki, beyin davamlı olaraq dopamin səviyyəsini artırmaq üçün yeni stimullar axtarır.

Təkamül baxımından bu mexanizm insanların genetik müxtəlifliyi artırmasına və daha uyğun partnyor seçməsinə kömək edib.

Bununla belə, ehtirasın azalması münasibətlərin sonu demək deyil. Mütəxəssislər bildirir ki, uzunmüddətli münasibətlərin əsasını emosional təhlükəsizlik təşkil edir — yəni insanın özünü dəyərli, görülmüş və qayğı ilə əhatə olunmuş hiss etməsi.

Stress, xüsusilə yuxusuzluq və uşaq baxımı dövründə, libidonu azaldır. Buna görə də mütəxəssislər emosional əlaqənin gücləndirilməsini tövsiyə edirlər: birlikdə sakit vaxt keçirmək, fiziki yaxınlıq, gündəlik minnətdarlıq və pozitiv ünsiyyət münasibətləri bərpa edə bilər.

Yakirin sözləri ilə: “Münasibətlərdə hər şey kimyadan ibarətdir.”