Yemək menyusunun təkrarı arıqlamağa daha çox kömək edir – "Health Psychology"
02-aprel-2026
Yazı Ölçüsü:
Tədqiqat nəticəsində məlum olub ki, daha monoton qidalanan və kalori qəbulunda sabit qalan insanlar, öz gündəlik porsiyalarını davamlı dəyişdirən insanlara nisbətən daha effektiv arıqlayırlar. Bu nəticəyə beynəlxalq alimlər qrupu gəlib.
"PostMedia" xəbər verir ki, araşdırma "Health Psychology" tibbi jurnalında dərc olunub.
Tədqiqat Amerika Psixoloji Assosiasiyası (American Psychological Association) tərəfindən dəstəklənib. 112 artıq çəkili və ya piylənmə problemi olan yetkin şəxs 12 həftəlik arıqlama proqramında iştirak edib. İştirakçılar bütün yeməklərini mobil tətbiqdə qeyd ediblər və hər gün çəki ölçüblər.
Oreqon Sağlamlıq və Elmi İnstitutunun əməkdaşı və araşdırmanın aparıcı müəllifi Şarlotta Haqerman bunları deyib:
“Sağlam qidalanmanı müasir mühitdə qorumaq davamlı səylər və özünü idarə etmə tələb edir. Sabit qida vərdişlərinin formalaşması bu yükü azalda və sağlam seçimləri daha təbii hala gətirə bilər”.
Alimlər iki əsas göstəricini qiymətləndiriblər: kalori sabitliyi (gündəlik kalori qəbulunun nə qədər dəyişdiyi) və porsiya təkrarı (insan nə qədər tez eyni yeməkləri yeyir).
Nəticələr göstərib ki, daha monoton menyusu olan iştirakçılar orta hesabla bədən kütlələrinin 5,9%-ni itiriblər, daha çox menyu dəyişdirənlər isə yalnız 4,3%-ni itirir. Bundan əlavə, kalori dəyişkənliyi də rol oynayıb: hər 100 kkal dəyişiklik arıqlama effektivliyini təxminən 0,6% azaldıb.
Müəlliflər bunu belə izah ediblər: yemək seçiminin sadələşdirilməsi sabit vərdişlərin formalaşmasına kömək edir. Porsiya əvvəlcədən proqnozlaşdırıla bildikdə, insan proqramı izləməkdə və pəhrizdən sapmamaq daha asandır.
Maraqlıdır ki, istirahət günlərində daha çox kalori qəbul edən iştirakçılar da daha effektiv arıqlayıblar. Alimlər bunu daha dəqiq yemək qeydiyyatı ilə izah ediblər – istirahət günlərində insanlar yeməklərini tez-tez qeyd etməyi unudurlar, buna görə yüksək nəticələr sadəcə daha dəqiq qeydiyyatı əks etdirə bilər.
Müəlliflər qeyd ediblər ki, porsiya müxtəlifliyi əvvəllər sağlamlığa faydalı hesab olunub, lakin bu əsasən menyuda mövcud sağlam qida müxtəlifliyi, məsələn, meyvə və tərəvəzlərlə bağlı olub. Hal-hazırkı yüksək kalori ilə dolu qidalanma şəraitində daha sadə və təkrarlanan menyu daha praktik ola bilər.