Kimya üzrə Nobel mükafatı “Hermionanın çantası” adlandırılan materiallarına görə verildi

2025-ci il Kimya üzrə Nobel mükafatı Susumu Kitagaya, Riçard Robson və Omar Yaghiyə verilib.

"PostMedia" “Reuters”ə istinadən xəbər verir ki, onlar metal-orqanik çərçivələr (MOF-lar) adlanan yeni növ molekulyar strukturlar yaradaraq iqlim dəyişikliyi və su çatışmazlığı kimi qlobal problemlərin həllinə töhfə veriblər.

Bu materiallar qaz və kimyəvi maddələrin axınına imkan verən gözenəkli quruluşa malikdir, səhrada havadan su toplamaq, karbon qazını tutmaq və zəhərli qazları saxlamaq üçün istifadə oluna bilər. Nobel Komitəsi bildirib ki, bir şəkər kubu ölçüsündə MOF materialı bir futbol meydanı qədər səth sahəsinə malik ola bilər.
Komitə üzvü Olof Ramström bu materialları “Harry Potterdəki Hermionanın çantası kimi – az yer tutur, amma böyük həcmdə qaz saxlaya bilir” sözləri ilə xarakterizə edib.
Mükafat İsveç Elmlər Akademiyası tərəfindən təqdim olunub; qaliblər 11 milyon İsveç kronu (təxminən 1,2 milyon dollar) bölüşəcəklər.
Kitagawa bildirib: “Arzum havanı tutub onu CO₂, oksigen və su kimi faydalı maddələrə çevirməkdir.” Yaghi isə vurğulayıb ki, MOF texnologiyası artıq bəzi sement zavodlarında karbon qazının tutulması üçün istifadə olunur və bu, elmin cəmiyyətə real faydasının göstəricisidir.