ABŞ 2026-cı ildə rəsmən "Tramp marşrutu"nu aça bilər
26-dekabr-2025
Turan Hüseynli
Yazı Ölçüsü:
ABŞ 2026-cı ildə Cənubi Qafqazda aktivliyini artıracaq. Hətta "Tramp marşrutu" adlandırılan yolun rəsmi açılışı da istisna deyil.
"PostMedia" xəbər verir ki, bu barədə "Sputnik Armenia"ya Ermənistan Amerika Araşdırmaları İnstitutunun rəhbəri, politoloq Suren Sarkisyan bildirib.
Onun sözlərinə görə, bu hadisə Ermənistanda iyun ayında keçiriləcək seçki kampaniyasına təsadüf edə bilər. Ekspert qeyd edib ki, Amerikanın Ermənistandakı və bütövlükdə regiondakı prioritetləri erməni reallıqları prizmasından deyil, qlobal siyasət kontekstində nəzərdən keçirilməlidir.
"Biz "Tramp marşrutu"na "erməni eynəyi" ilə baxmağa meyilliyik. Əslində, bu, təkcə Ermənistan, Azərbaycan və kommunikasiyalar haqqında deyil. Bu, Mərkəzi Asiyanı Rusiya yan keçməklə Avropa ilə bağlamağa və Çinin regiondakı təsirini azaltmağa yönəlmiş genişmiqyaslı layihənin bir hissəsidir", — deyə Sarkisyan qeyd edib.
Politoloqun izahına görə, söhbət ilk növbədə Mərkəzi Asiya ölkələrindən enerji daşıyıcılarının Avropa bazarına ixracından və Avropanın Rusiyadan, eləcə də onun ərazisindən keçən tranzitdən asılılığını azaltmaq istəyindən gedir. Bu kontekstdə "Tramp marşrutu" qaz kəmərlərinin, neft kəmərlərinin, nəqliyyat və ticarət dəhlizlərinin çəkilə biləcəyi alternativ logistik istiqamətlərdən yalnız biridir. Ermənistan bu konstruksiyada yalnız daha böyük geoiqtisadi layihənin bir hissəsi kimi çıxış edir və bu, təkcə Azərbaycanla Naxçıvan arasında onun ərazisindən əlaqənin təmin edilməsi məsələsi ilə məhdudlaşmır.
Sarkisyan vurğulayıb ki, Mərkəzi Asiya ölkələri artıq Rusiya və Çini yan keçməklə Avropa bazarlarına çıxış üçün alternativ marşrutlar qururlar və bu cür planlar son illər ərzində müxtəlif səviyyələrdə dəfələrlə səsləndirilib.
Ekspertin qiymətləndirməsinə görə, ABŞ-nin regiondakı aktivliyinin güclənməsi xüsusilə 2026-cı ildə nəzərə çarpacaq. O, hələ 2025-ci ilin dekabrında ABŞ-nin Cənubi Qafqazda, o cümlədən Ermənistana münasibətdə siyasətinin aktivləşəcəyini proqnozlaşdırmışdı və il ərzində bu gözləntilər təsdiqləndi. Ekspert bu prosesin davam edəcəyini hesab edir.
Yüksək rütbəli ABŞ rəsmilərinin səfərləri gözlənilir. Sarkisyanın sözlərinə görə, fevral ayında Ermənistana ABŞ-dən çox yüksək vəzifəli şəxs səfər edə bilər, lakin o, həmin şəxsin adını açıqlamayıb. Media məlumatlarına görə, söhbət vitse-prezident Cey Di Vensdən gedə bilər. Müstəqil Ermənistan tarixində ölkəyə səfər etmiş ən yüksək rütbəli ABŞ rəsmiləri dövlət katibi və Nümayəndələr Palatasının spikeri olub.
Həmçinin "Tramp marşrutu"nun 43 kilometrlik hissəsinin rəsmi açılışı da istisna deyil. Ekspertin fikrincə, Ermənistan hakimiyyəti bu hadisənin parlament seçkilərinə qədər baş verməsində maraqlıdır ki, ondan seçkiqabağı dövrdə istifadə etsin. Prosesin aktiv fazası yanvar-fevral aylarında başlaya və bütün il boyu davam edə bilər.
Ümumilikdə, investisiyalar, birgə biznes layihələri və ABŞ-nin regiondakı iştirakının nəzərəçarpacaq dərəcədə artması gözlənilir. Amerika aktivliyi Cənubi Qafqazda, böyük ehtimalla, kifayət qədər hiss olunacaq dərəcədə olacaq.