Trampın blokadası Kubanı belə dəyişib

Kuba artıq bir aydır ki, xaricdən neft almır və ölkənin öz ehtiyatları da demək olar ki, tükənib. Adada gündəlik həyat iflic vəziyyətinə düşüb: hakimiyyət yanacaq üçün norma tətbiq edib, ictimai nəqliyyatı məhdudlaşdırıb və işçiləri məzuniyyətə göndərib.

"PostMedia" xəbər verir ki, bu barədə "The Wall Street Journal" yazır. Şəhər küçələrində demək olar ki, avtomobil qalmayıb, günün böyük hissəsində elektrik enerjisi kəsilir, iqtisadiyyat üçün həyati əhəmiyyət daşıyan turizm sənayesi isə tamamilə iflic olub.

Daimi elektrik kəsintilərindən əziyyət çəkən bir sıra məşhur hotellər bağlanmağa başlayıb, turistlər isə başqa məkanlara köçürülür. Bu vəziyyət hazırda adada olan 4000-dən çox rusiyalıya da təsir edib. “Aeroflot” uçuşlarını məhdudlaşdırıb və turistləri Rusiyaya geri daşımağa başlayıb. Aviaşirkətin təyyarələri əsasən boş gəlir, çünki yanacağa qənaət olunmalıdır: 10 fevraldan 11 martadək Kuba beynəlxalq hava limanlarında xarici təyyarələr yanacaqla doldurulmayacaq. Bəzi aviaşirkətlər qonşu adalarda yanacaq doldurmağa başlayıblar. Kubada təxminən 3000 müştərisi olan "Air Canada" isə yanacaq çatışmazlığı səbəbilə uçuşları dayandırdığını elan edib.

Yanvarın 29-da imzalanmış icra sərəncamı ilə Donald Tramp Kubanı “qeyri-adi və fövqəladə təhlükə” adlandırıb. O, Kubaya neft tədarük etməyə cəhd göstərən ölkələrə qarşı idxal rüsumları tətbiq edəcəyi ilə hədələyib. Son neft partiyası yanvarın 9-da Meksikadan gəlib. Adanın əsas neft təchizatçısı olan Venesuela, nefti böyük endirimlə satan tərəf kimi, ABŞ xüsusi təyinatlılarının yanvarın 3-də Nikolas Maduronu ələ keçirməsindən sonra tədarükü dayandırıb. Maduronu qoruyan və onun hakimiyyətdə qalmasına kömək edən Kuba xüsusi xidmət orqanları ABŞ-ın bu əməliyyatının qarşısını ala bilməyiblər.

Meksika Prezidenti Klaudiya Şeynbaum ABŞ-ın addımlarını “son dərəcə ədalətsiz” adlandırıb: “Xalqı bu şəkildə boğmaq olmaz. Onların xəstəxanalar və məktəblər üçün yanacağı yoxdur.” Kuba hökuməti isə Tramp administrasiyasını “şantaj və məcburetmə”də ittiham edib. Böyük Britaniya və ABŞ Konqresinin bəzi demokrat üzvləri də neft idxalının blokadasını pisləyib, BMT isə humanitar böhran təhlükəsi barədə xəbərdarlıq edib.

"Ağ Ev" böhranın “neft tədarükündə qısamüddətli dəyişikliklə” bağlı olduğunu təkzib edir. Dövlət Departamentinin məlumatına görə, ABŞ Kubaya 6 milyon dollar məbləğində humanitar yardım ayıracaq. Bu yardıma konservləşdirilmiş ton balığı, düyü, lobya, makaron və telefonların doldurulması üçün günəş panelləri daxildir.

Neft blokadası başlamazdan əvvəl də Kuba 1959-cu ildə kommunist hakimiyyətinin qurulmasından bəri ən ağır və uzunmüddətli iqtisadi böhranı yaşayırdı. Sosial Hüquqların Monitorinq Mərkəzinin ötən yay keçirdiyi sorğuya əsasən, kubalıların təxminən 90%-i ifrat yoxsulluq şəraitində yaşayır, 70%-i isə gündə ən azı bir normal yemək ala bilmir. Əhalinin 70%-dən çoxu əsas problemlər kimi ərzaq çatışmazlığını və bəzi bölgələrdə gündə 18 saat və daha çox davam edən daimi elektrik kəsintilərini göstərib.

64 yaşlı Lizel Ximenes artıq işə gedə bilmir: nəqliyyat işləmir və aylıq 4000 peso (10 dollardan az) qazandığı Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi onu qeyri-müəyyən müddətə məzuniyyətə göndərib. Ona ilk ay üçün tam maaş, növbəti iki ay üçün isə maaşının 60%-nin ödəniləcəyi vəd olunub.

Əvvəllər o, yaxınlıqdakı xəstəxanada avadanlıqları sterilizasiya etməklə aylıq 3000 peso qazandığı ikinci iş tapmışdı. İndi isə bu əlavə gəlir onun əsas qazanc mənbəyinə çevrilib.

“Demək olar ki, hər şey dayanıb. İşlərin böyük əksəriyyəti iflic vəziyyətindədir”. Dörd yaşlı nəvəsini böyüdən Ximenes deyir ki, bir litr südün qiyməti 1600 peso, kiçik toyuq budu paketinin qiyməti isə 2000 pesodur.

Yanacaqdoldurma məntəqələrində növbələr saatlarla davam edir, sürücülər çox vaxt boş yerə gözləyirlər. Şənbə səhəri The Wall Street Journal müxbiri Havananın ən işlək rayonlarından birinin əsas magistralında cəmi bir avtomobil görüb.

Tramp administrasiyası siyasətinin məqsədlərini açıq şəkildə izah etməyib. Prezident sadəcə olaraq ABŞ-ın “Kuba ilə danışıqlar apardığını” bildirib: “Bu mütləq humanitar böhran demək deyil. Düşünürəm ki, onlar yəqin bizimlə danışıqlara gələcək və razılaşma əldə etmək istəyəcəklər”, – deyə Tramp qeyd edib.